حكيم ابوالقاسم فردوسى
1237
شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى)
هر انكس كجا بيش دارد بدى * بگشت از من و از ره بخردى بما بيش بايد كه دارد اميد * سراسر بنيكى دهيدش نويد گرفتند ياران برو آفرين * كه اى پاك دل خسرو پاك دين بپرسيد زان مرد تازى كه راه * كدامست و من چون شوم با سپاه به دو گفت هفتاد فرسنگ بيش * شما را بيابان و كوهست پيش چو دستور باشى من از گوشت و آب * به راه آورم گر نسازى شتاب به دو گفت خسرو جزين نيست راى * كه با توشه باشيم و با رهنماى هيونى برافگند تازى به راه * بدان تا برد راه پيش سپاه همى تاخت اندر بيابان و كوه * پر از رنج و تيمار با آن گروه يكى كاروان نيز ديگر به راه * پديد آمد از دور پيش سپاه يكى مرد بازارگان مايه دار * بيامد هم آنگه بر شهريار به دو گفت شاه از كجايى بگوى * كجا رفت خواهى چنين پوى پوى به دو گفت كز خرهء اردشير * يكى مرد بازارگانم دبير به دو گفت نامت چه كرد آنك زاد * چنين داد پاسخ كه مهران ستاد ازو توشه جست آن زمان شهريار * به دو گفت سالار كاى نامدار خورش هست چندانك اندازه نيست * اگر چهر بازارگان تازه نيست به دو گفت خسرو كه مهمان به راه * بيابى فزونى شود دستگاه سر بار بگشاد بازارگان * درمگان به آمد ز دينارگان خورش برد و بنشست خود بر زمين * همى خواند بر شهريار آفرين چو نان خورده شد مرد مهمان پرست * بيامد گرفت آبدستان بدست چو از دور خرّاد برزين بديد * ز جايى كه بد پيش خسرو دويد ز بازارگان بستد آن آب گرم * بدان تا ندارد جهاندار شرم پس آن مرد بازارگان پر شتاب * مى آورد بر سان روشن گلاب دگر باره خرّاد برزين ز راه * ازو بستد آن جام و شد نزد شاه پرستش پرستنده را داشت سود * بران برترى برتريها فزود از ان پس ببازارگان گفت شاه * كه اكنون سپه را كدامست راه نشست تو در خرّهء اردشير * كجا باشد اى مرد مهمان پذير به دو گفت كاى شاه با داد و راى * ز بازارگانان منم پاك راى نشانش يكايك بخسرو بگفت * همه رازها برگشاد از نهفت بفرمود تا نام برنا و ده * نويسد نويسندهء روزبه ببازارگان گفت پدرود باش * خرد را بدل تار و هم پود باش [ آمدن خسرو به بوم روم ] چو بگذشت لشكر بران تازه بوم * بتندى همى راند تا مرز روم چنين تا بيامد بران شارستان * كه قيصر ورا خواندى كارستان چو از دور ترسا بديد آن سپاه * برفتند پويان ببى راه و راه بدان باره اندر كشيدند رخت * در شارستان را ببستند سخت فرو ماند زان شاه گيتى فروز * به بيرون بماندند لشكر سه روز